Przejdź do treści

Liczba rozwiązań równania x⁴ − (2m + 1)x² + m² − 1 = 0 w zależności od m

Szkoła średnia trudne

Określ liczbę rozwiązań równania

x4−(2m+1)x2+m2−1=0x^4 - (2m + 1)x^2 + m^2 - 1 = 0

w zależności od parametru mm.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Podstawienie t=x2t = x^2, t≥0t \ge 0.

t2−(2m+1)t+m2−1=0.t^2 - (2m + 1)t + m^2 - 1 = 0.

Dodatnie tt daje dwa rozwiązania xx, t=0t = 0 - jedno (x=0x = 0), ujemne tt - żadnego.

Krok 2. Delta, suma i iloczyn.

Δt=(2m+1)2−4(m2−1)=4m+5,t1+t2=2m+1,t1t2=m2−1=(m−1)(m+1).\Delta_t = (2m + 1)^2 - 4(m^2 - 1) = 4m + 5, \qquad t_1 + t_2 = 2m + 1, \qquad t_1 t_2 = m^2 - 1 = (m - 1)(m + 1).

Krok 3. Brak pierwiastków tt lub pierwiastek podwójny. Δt<0\Delta_t < 0 dla m<−54m < -\tfrac{5}{4} - brak tt, więc 0 rozwiązań. Dla m=−54m = -\tfrac{5}{4} jest pierwiastek podwójny t0=2m+12=−34<0t_0 = \tfrac{2m + 1}{2} = -\tfrac{3}{4} < 0 - też 0 rozwiązań.

Krok 4. Dwa różne pierwiastki tt (m>−54m > -\tfrac{5}{4}). O znakach decyduje iloczyn:

  • −54<m<−1-\tfrac{5}{4} < m < -1: iloczyn dodatni, suma 2m+1<−1<02m + 1 < -1 < 0, więc oba tt ujemne - 0 rozwiązań;
  • m=−1m = -1: równanie t2+t=0t^2 + t = 0, czyli t=0t = 0 lub t=−1t = -1 - zostaje tylko x=0x = 0, 1 rozwiązanie;
  • −1<m<1-1 < m < 1: iloczyn ujemny, więc jedno tt dodatnie i jedno ujemne - 2 rozwiązania;
  • m=1m = 1: równanie t2−3t=0t^2 - 3t = 0, czyli t=0t = 0 lub t=3t = 3 - rozwiązania x=0x = 0, x=±3x = \pm\sqrt{3}, 3 rozwiązania;
  • m>1m > 1: iloczyn i suma dodatnie, oba tt dodatnie - 4 rozwiązania.

Krok 5. Zestawienie. Przedziały z kroków 3 i 4 dla zera rozwiązań łączą się w jeden: m<−1m < -1.

Parametr mPierwiastki tLiczba rozwiązań
m < −1brak albo oba ujemne0
m = −10 i −11
−1 < m < 1jeden dodatni, jeden ujemny2
m = 10 i 33
m > 1oba dodatnie4

Uwaga: w przedziale (−54; −1)\left(-\tfrac{5}{4};\ -1\right) delta jest dodatnia, a rozwiązań nie ma wcale - bez sprawdzenia znaku sumy łatwo tu wpisać „4”.

Odpowiedź. Brak rozwiązań dla m∈(−∞; −1)m \in (-\infty;\ -1), jedno dla m=−1m = -1, dwa dla m∈(−1; 1)m \in (-1;\ 1), trzy dla m=1m = 1, cztery dla m∈(1; +∞)m \in (1;\ +\infty).