Przejdź do treści

Cztery rozwiązania równania x⁴ + 2(m − 1)x² + m + 5 = 0

Szkoła średnia trudne

Wyznacz wszystkie wartości parametru mm, dla których równanie

x4+2(m−1)x2+m+5=0x^4 + 2(m - 1)x^2 + m + 5 = 0

ma cztery różne rozwiązania.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Podstawienie. Niech t=x2t = x^2, gdzie t≥0t \ge 0:

t2+2(m−1)t+m+5=0.t^2 + 2(m - 1)t + m + 5 = 0.

Każde dodatnie tt daje dwa rozwiązania x=±tx = \pm\sqrt{t}, t=0t = 0 daje jedno, a ujemne - żadne. Cztery różne xx dostaniemy więc tylko z dwóch różnych dodatnich pierwiastków tt:

{Δt>0t1+t2>0t1⋅t2>0\begin{cases} \Delta_t > 0 \\ t_1 + t_2 > 0 \\ t_1 \cdot t_2 > 0 \end{cases}

Krok 2. Delta.

Δt=4(m−1)2−4(m+5)=4(m2−3m−4)=4(m−4)(m+1)>0,\Delta_t = 4(m - 1)^2 - 4(m + 5) = 4(m^2 - 3m - 4) = 4(m - 4)(m + 1) > 0,

skąd m∈(−∞; −1)∪(4; +∞)m \in (-\infty;\ -1) \cup (4;\ +\infty).

Krok 3. Suma pierwiastków (wzory Viète’a).

t1+t2=−2(m−1)>0⟹m<1.t_1 + t_2 = -2(m - 1) > 0 \quad\Longrightarrow\quad m < 1.

Krok 4. Iloczyn pierwiastków.

t1⋅t2=m+5>0⟹m>−5.t_1 \cdot t_2 = m + 5 > 0 \quad\Longrightarrow\quad m > -5.

Krok 5. Część wspólna. Z warunków m<−1m < -1 lub m>4m > 4, m<1m < 1 i m>−5m > -5 zostaje przedział (−5; −1)(-5;\ -1).

Krok 6. Sprawdzenie. Dla m=−3m = -3: t2−8t+2=0t^2 - 8t + 2 = 0, t=4±14t = 4 \pm \sqrt{14} - obie liczby dodatnie (4−14≈0,264 - \sqrt{14} \approx 0{,}26), więc są cztery rozwiązania xx. Na krańcach: dla m=−1m = -1 mamy (t−2)2=0(t - 2)^2 = 0 i tylko x=±2x = \pm\sqrt{2}, a dla m=−5m = -5 mamy t(t−12)=0t(t - 12) = 0 i rozwiązania x∈{0,−23,23}x \in \{0, -2\sqrt{3}, 2\sqrt{3}\} - w obu przypadkach mniej niż cztery.

Uwaga: sam warunek Δt>0\Delta_t > 0 to za mało - np. dla m=5m = 5 oba pierwiastki tt są ujemne (suma −8-8) i równanie nie ma żadnego rozwiązania.

Odpowiedź. m∈(−5; −1)m \in (-5;\ -1).