Przejdź do treści

Samolot: 300 km kursem 60°, potem 200 km na południe - odległość i kurs powrotny

Szkoła średnia trudne

Samolot startuje z lotniska AA i leci 300300 km kursem 60∘60^\circ do punktu BB. Tam zmienia kurs na 180∘180^\circ (prosto na południe) i leci jeszcze 200200 km do punktu CC. Kurs to kąt między kierunkiem północnym a kierunkiem lotu, mierzony zgodnie z ruchem wskazówek zegara.

a) Jak daleko od lotniska jest samolot w punkcie CC? Podaj wynik dokładny i z dokładnością do 0,10{,}1 km.

b) Jakim kursem powinien lecieć z CC, żeby wrócić prosto na lotnisko? Podaj wynik z dokładnością do 1∘1^\circ.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
60° 60° A B C N N 300 km 200 km d = ?
Kurs mierzymy od północy (N) zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Kąt ABC w trójkącie ma 60°, bo kurs 60° i kurs 180° (na południe) różnią się o 120°.

Krok 1. Kąt przy BB. Kierunki północy w AA i w BB są równoległe. Odcinek ABAB tworzy z północą w AA kąt 60∘60^\circ, więc z kierunkiem południowym w BB tworzy też 60∘60^\circ (kąty naprzemianległe). Samolot leci z BB prosto na południe, zatem

∣∠ABC∣=60∘.|\angle ABC| = 60^\circ.

Ten sam wynik daje rachunek kursów: kierunek z BB do AA ma kurs 60∘+180∘=240∘60^\circ + 180^\circ = 240^\circ, kierunek z BB do CC - kurs 180∘180^\circ, różnica 60∘60^\circ.

Krok 2. a) Odległość - twierdzenie cosinusów (dane BKB):

∣AC∣2=3002+2002−2⋅300⋅200⋅cos⁡60∘=90 000+40 000−60 000=70 000,|AC|^2 = 300^2 + 200^2 - 2 \cdot 300 \cdot 200 \cdot \cos 60^\circ = 90\,000 + 40\,000 - 60\,000 = 70\,000,

∣AC∣=70 000=1007≈264,6 km.|AC| = \sqrt{70\,000} = 100\sqrt{7} \approx 264{,}6 \text{ km}.

Krok 3. Kąt przy lotnisku - z twierdzenia cosinusów dla kąta BACBAC:

cos⁡∠BAC=3002+70 000−20022⋅300⋅1007=120 00060 0007=27≈0,7559,∣∠BAC∣≈40,89∘.\cos\angle BAC = \frac{300^2 + 70\,000 - 200^2}{2 \cdot 300 \cdot 100\sqrt{7}} = \frac{120\,000}{60\,000\sqrt{7}} = \frac{2}{\sqrt{7}} \approx 0{,}7559, \qquad |\angle BAC| \approx 40{,}89^\circ.

Krok 4. b) Kurs powrotny. Punkt CC leży na prawo od kierunku ABAB (samolot skręcił na południe), więc kurs z AA do CC to 60∘+40,89∘=100,89∘60^\circ + 40{,}89^\circ = 100{,}89^\circ. Kurs w przeciwną stronę różni się o 180∘180^\circ:

100,89∘+180∘=280,89∘≈281∘.100{,}89^\circ + 180^\circ = 280{,}89^\circ \approx 281^\circ.

Uwaga: kąt 60∘60^\circ z treści to kurs mierzony od północy, a nie kąt trójkąta ABCABC. Kąt przy BB trzeba wyprowadzić (krok 1) - zwykle z kątów naprzemianległych przy równoległych kierunkach północy.

Odpowiedź. a) Samolot jest 1007≈264,6100\sqrt{7} \approx 264{,}6 km od lotniska. b) Powinien wracać kursem około 281∘281^\circ (na zachód, lekko na północ).