Przejdź do treści

Wypadkowa dwóch sił 10 N i 6 N pod kątem 60° - wartość i kierunek

Szkoła średnia średnie

Na punkt OO działają dwie siły: F1=10F_1 = 10 N i F2=6F_2 = 6 N. Kąt między kierunkami sił wynosi 60∘60^\circ. Oblicz wartość siły wypadkowej WW oraz kąt φ\varphi, jaki tworzy ona z siłą F1F_1 (z dokładnością do 0,01∘0{,}01^\circ).

60° 120° φ O A B C F₁ = 10 N F₂ = 6 N W
Wypadkowa W to przekątna równoległoboku zbudowanego na siłach F₁ i F₂. W trójkącie OAC kąt przy A ma 180° − 60° = 120°.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Trójkąt sił. Wypadkowa to przekątna OCOC równoległoboku OACBOACB zbudowanego na siłach (reguła równoległoboku). W trójkącie OACOAC: ∣OA∣=10|OA| = 10, ∣AC∣=∣OB∣=6|AC| = |OB| = 6, a kąt przy AA dopełnia kąt między siłami do 180∘180^\circ (sąsiednie kąty równoległoboku):

∣∠OAC∣=180∘−60∘=120∘.|\angle OAC| = 180^\circ - 60^\circ = 120^\circ.

Krok 2. Wartość wypadkowej - twierdzenie cosinusów (cos⁡120∘=−12\cos 120^\circ = -\frac{1}{2}):

W2=102+62−2⋅10⋅6⋅cos⁡120∘=100+36+60=196,W=14 N.W^2 = 10^2 + 6^2 - 2 \cdot 10 \cdot 6 \cdot \cos 120^\circ = 100 + 36 + 60 = 196, \qquad W = 14 \text{ N}.

Krok 3. Kierunek - twierdzenie sinusów. Kąt φ=∣∠AOC∣\varphi = |\angle AOC| leży naprzeciw boku AC=6AC = 6, a znany kąt 120∘120^\circ - naprzeciw OC=14OC = 14:

sin⁡φ=6⋅sin⁡120∘14=6⋅3214=3314≈0,3712,φ≈21,79∘.\sin\varphi = \frac{6 \cdot \sin 120^\circ}{14} = \frac{6 \cdot \frac{\sqrt{3}}{2}}{14} = \frac{3\sqrt{3}}{14} \approx 0{,}3712, \qquad \varphi \approx 21{,}79^\circ.

Kąt jest ostry, bo w trójkącie jest już kąt rozwarty (120∘120^\circ). Kontrola z cosinusa: cos⁡φ=102+142−622⋅10⋅14=260280=1314\cos\varphi = \frac{10^2 + 14^2 - 6^2}{2 \cdot 10 \cdot 14} = \frac{260}{280} = \frac{13}{14}, co daje ten sam kąt.

Uwaga - dwie typowe pułapki: wypadkowa nie jest sumą 10+6=1610 + 6 = 16 N (tak byłoby tylko dla sił o tym samym kierunku), a w twierdzeniu cosinusów nie wstawiamy kąta 60∘60^\circ między siłami. Kąt 60∘60^\circ dałby W2=76W^2 = 76, czyli długość drugiej przekątnej - różnicy sił.

Odpowiedź. Wypadkowa ma wartość 1414 N i tworzy z siłą F1F_1 kąt około 21,79∘21{,}79^\circ.