Przejdź do treści

Rozwiąż trójkąt: a = 10, β = 30°, γ = 105° (bok i dwa kąty)

Szkoła średnia łatwe

W trójkącie ABCABC bok a=∣BC∣=10a = |BC| = 10, a kąty przy jego końcach mają miary β=30∘\beta = 30^\circ i γ=105∘\gamma = 105^\circ. Rozwiąż trójkąt - podaj dokładne długości boków bb i cc oraz miarę kąta α\alpha - i oblicz promień RR okręgu opisanego na trójkącie.

30° 105° A B C a = 10 b c
Trójkąt ABC: bok a = 10 i dwa kąty przy jego końcach, β = 30° i γ = 105°. Kąt rozwarty przy C sprawia, że wierzchołek A leży „za” bokiem BC.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Typ danych i trzeci kąt. Znamy bok i dwa kąty przy nim - to dane KBK, więc zaczynamy od sumy kątów, a boki liczymy z twierdzenia sinusów:

α=180∘−30∘−105∘=45∘.\alpha = 180^\circ - 30^\circ - 105^\circ = 45^\circ.

Krok 2. Wspólny stosunek z twierdzenia sinusów. Bok aa leży naprzeciw kąta α=45∘\alpha = 45^\circ, którego sinus znamy:

asin⁡α=1022=202=102.\frac{a}{\sin\alpha} = \frac{10}{\frac{\sqrt{2}}{2}} = \frac{20}{\sqrt{2}} = 10\sqrt{2}.

Ten stosunek to 2R2R, więc od razu mamy promień okręgu opisanego: R=1022=52R = \frac{10\sqrt{2}}{2} = 5\sqrt{2}.

Krok 3. Bok bb (naprzeciw kąta β=30∘\beta = 30^\circ):

b=102⋅sin⁡30∘=102⋅12=52≈7,07.b = 10\sqrt{2} \cdot \sin 30^\circ = 10\sqrt{2} \cdot \frac{1}{2} = 5\sqrt{2} \approx 7{,}07.

Krok 4. Bok cc bez sinusa 105∘105^\circ. Ze wzoru c=102⋅sin⁡105∘c = 10\sqrt{2} \cdot \sin 105^\circ wyszedłby wynik przybliżony, bo sin⁡105∘\sin 105^\circ nie ma w tabeli kątów szczególnych. Dokładną wartość daje wysokość CDCD opuszczona na bok ABAB. Kąty przy AA i BB są ostre, więc spodek DD leży między AA i BB. W trójkącie prostokątnym BCDBCD (kąt 30∘30^\circ przy BB):

∣CD∣=10⋅sin⁡30∘=5,∣BD∣=10⋅cos⁡30∘=53.|CD| = 10 \cdot \sin 30^\circ = 5, \qquad |BD| = 10 \cdot \cos 30^\circ = 5\sqrt{3}.

W trójkącie prostokątnym ACDACD kąt przy AA ma 45∘45^\circ, więc jest on równoramienny: ∣AD∣=∣CD∣=5|AD| = |CD| = 5. Stąd

c=∣BD∣+∣AD∣=53+5=5(3+1)≈13,66.c = |BD| + |AD| = 5\sqrt{3} + 5 = 5(\sqrt{3} + 1) \approx 13{,}66.

Przy okazji: ∣AC∣=∣CD∣⋅2=52|AC| = |CD| \cdot \sqrt{2} = 5\sqrt{2} - ten sam wynik co w kroku 3.

Kontrola. Kalkulator: 102⋅sin⁡105∘≈14,142⋅0,9659≈13,6610\sqrt{2} \cdot \sin 105^\circ \approx 14{,}142 \cdot 0{,}9659 \approx 13{,}66. Najdłuższy bok cc leży naprzeciw największego kąta γ=105∘\gamma = 105^\circ. Zgadza się.

Uwaga: stosunek asin⁡α\frac{a}{\sin\alpha} jest równy 2R2R, a nie RR - zapomniana dwójka to najczęstszy błąd przy promieniu okręgu opisanego.

Odpowiedź. α=45∘\alpha = 45^\circ, b=52≈7,07b = 5\sqrt{2} \approx 7{,}07, c=5(3+1)≈13,66c = 5(\sqrt{3} + 1) \approx 13{,}66, R=52≈7,07R = 5\sqrt{2} \approx 7{,}07.