Przejdź do treści

Promień okręgu opisanego na trójkącie o bokach 5, 7, 8

Szkoła średnia trudne

Boki trójkąta mają długości 55, 77 i 88. Oblicz promień okręgu opisanego na tym trójkącie.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Plan. Do wzoru R=a2sin⁡αR = \frac{a}{2\sin\alpha} brakuje kąta. Gdy znamy trzy boki, kąt liczymy z twierdzenia cosinusów. Wybieramy kąt α\alpha naprzeciw boku a=7a = 7 (pozostałe boki: b=5b = 5, c=8c = 8) - przy tych liczbach rachunek wychodzi najładniej.

Krok 2. Cosinus kąta α\alpha:

a2=b2+c2−2bccos⁡α⟹cos⁡α=b2+c2−a22bc=25+64−492⋅5⋅8=4080=12.a^2 = b^2 + c^2 - 2bc\cos\alpha \quad\Longrightarrow\quad \cos\alpha = \frac{b^2 + c^2 - a^2}{2bc} = \frac{25 + 64 - 49}{2 \cdot 5 \cdot 8} = \frac{40}{80} = \frac{1}{2}.

Stąd α=60∘\alpha = 60^\circ. Cosinus wyznacza kąt jednoznacznie - nie ma tu dylematu „ostry czy rozwarty”, jak przy sinusie.

Krok 3. Promień z twierdzenia sinusów:

R=a2sin⁡α=72⋅32=73=733≈4,04.R = \frac{a}{2\sin\alpha} = \frac{7}{2 \cdot \frac{\sqrt{3}}{2}} = \frac{7}{\sqrt{3}} = \frac{7\sqrt{3}}{3} \approx 4{,}04.

A B C c = 8 b = 5 a = 7 O α
Kąt α leży naprzeciw boku a = 7. Najpierw liczymy go z twierdzenia cosinusów, potem R z twierdzenia sinusów.

Krok 4. Kontrola innym wzorem. Pole trójkąta P=12bcsin⁡α=12⋅5⋅8⋅32=103P = \frac{1}{2}bc\sin\alpha = \frac{1}{2} \cdot 5 \cdot 8 \cdot \frac{\sqrt{3}}{2} = 10\sqrt{3}, a ze wzoru R=abc4PR = \frac{abc}{4P} (zob. wzór Herona i wzory z promieniami):

R=5⋅7⋅84⋅103=280403=73=733.R = \frac{5 \cdot 7 \cdot 8}{4 \cdot 10\sqrt{3}} = \frac{280}{40\sqrt{3}} = \frac{7}{\sqrt{3}} = \frac{7\sqrt{3}}{3}.

Wynik się zgadza.

Odpowiedź. R=733≈4,04R = \frac{7\sqrt{3}}{3} \approx 4{,}04.