Przejdź do treści

Pole koła opisanego na trójkącie równoramiennym o ramieniu 10 i kącie 30°

Szkoła średnia średnie

Trójkąt równoramienny ABCABC ma ramiona ∣AC∣=∣BC∣=10|AC| = |BC| = 10, a kąty przy podstawie ABAB mają po 30∘30^\circ.

a) Oblicz pole koła opisanego na tym trójkącie.

b) Jaką część pola tego koła zajmuje trójkąt? Wynik podaj dokładnie i w procentach z dokładnością do 0,1%0{,}1\%.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Para „bok - kąt naprzeciw”. Ramię ACAC leży naprzeciw kąta przy wierzchołku BB, czyli naprzeciw kąta 30∘30^\circ. To wystarczy do promienia:

R=∣AC∣2sin⁡30∘=102⋅12=10.R = \frac{|AC|}{2\sin 30^\circ} = \frac{10}{2 \cdot \frac{1}{2}} = 10.

Uwaga: ramię nie leży naprzeciw kąta przy wierzchołku CC. Podstawienie 102sin⁡120∘\frac{10}{2\sin 120^\circ} daje błędne R=1033R = \frac{10\sqrt{3}}{3}.

A B C O R 10 10 30° 30° 120°
Ramię AC = 10 leży naprzeciw kąta 30° przy wierzchołku B. Środek O okręgu leży poza trójkątem, bo kąt przy C jest rozwarty.

Krok 2. a) Pole koła:

Pkoła=πR2=100π≈314,16.P_{\text{koła}} = \pi R^2 = 100\pi \approx 314{,}16.

Krok 3. Pole trójkąta. Kąt przy CC ma 180∘−2⋅30∘=120∘180^\circ - 2 \cdot 30^\circ = 120^\circ i leży między ramionami, więc ze wzoru P=12absin⁡γP = \frac{1}{2}ab\sin\gamma:

P△=12⋅10⋅10⋅sin⁡120∘=50⋅32=253≈43,30.P_{\triangle} = \frac{1}{2} \cdot 10 \cdot 10 \cdot \sin 120^\circ = 50 \cdot \frac{\sqrt{3}}{2} = 25\sqrt{3} \approx 43{,}30.

Krok 4. b) Stosunek pól:

P△Pkoła=253100π=34π≈0,1378≈13,8%.\frac{P_{\triangle}}{P_{\text{koła}}} = \frac{25\sqrt{3}}{100\pi} = \frac{\sqrt{3}}{4\pi} \approx 0{,}1378 \approx 13{,}8\%.

Trójkąt zajmuje tak małą część koła, bo jest „płaski” - kąt rozwarty przy CC sprawia, że środek okręgu leży poza trójkątem (zob. lekcję o okręgu opisanym na trójkącie).

Odpowiedź. a) P=100π≈314,16P = 100\pi \approx 314{,}16; b) trójkąt zajmuje 34π≈13,8%\frac{\sqrt{3}}{4\pi} \approx 13{,}8\% pola koła.