Przejdź do treści

Liczba rozwiązań równania sin x = m w przedziale ⟨0; 3π/2⟩

Szkoła średnia trudne

Określ liczbę rozwiązań równania sin⁡x=m\sin x = m w przedziale ⟨0; 3π2⟩\left\langle 0;\ \frac{3\pi}{2}\right\rangle w zależności od wartości parametru mm.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Metoda. Rozwiązania równania sin⁡x=m\sin x = m to pierwsze współrzędne punktów wspólnych wykresu y=sin⁡xy = \sin x (tylko dla x∈⟨0; 3π2⟩x \in \left\langle 0;\ \frac{3\pi}{2}\right\rangle) i prostej poziomej y=my = m. Przesuwamy tę prostą od góry do dołu i liczymy punkty wspólne.

Krok 2. Przebieg wykresu w tym przedziale. Sinus rośnie od 00 do 11 w ⟨0; π2⟩\left\langle 0;\ \frac{\pi}{2}\right\rangle, a potem maleje od 11 do −1-1 w ⟨π2; 3π2⟩\left\langle \frac{\pi}{2};\ \frac{3\pi}{2}\right\rangle, mijając zero w x=πx = \pi. Końce wykresu to (0,0)(0, 0) oraz (3π2,−1)\left(\frac{3\pi}{2}, -1\right) - oba należą do wykresu, bo przedział jest domknięty.

π/2π3π/21−1 xy m = 0,6m = −0,5y = sin x
Sinusoida w przedziale ⟨0; 3π/2⟩. Prosta y = 0,6 przecina ją dwa razy, prosta y = −0,5 - raz. Zaznaczone są też końce wykresu (0, 0) i (3π/2, −1).

Krok 3. Przypadki.

  • m>1m > 1 lub m<−1m < -1: prosta omija wykres - brak rozwiązań.
  • m=1m = 1: prosta dotyka szczytu - jedno rozwiązanie, x=π2x = \frac{\pi}{2}.
  • 0≤m<10 \le m < 1: prosta przecina rosnący kawałek w ⟨0; π2)\left\langle 0;\ \frac{\pi}{2}\right) i malejący w (π2; π⟩\left(\frac{\pi}{2};\ \pi\right\rangle - dwa rozwiązania. Dla m=0m = 0 są to x=0x = 0 i x=πx = \pi (liczba 2π2\pi leży już poza przedziałem).
  • −1≤m<0-1 \le m < 0: wartości ujemne sinus przyjmuje tylko w (π; 3π2⟩\left(\pi;\ \frac{3\pi}{2}\right\rangle, gdzie maleje - jedno rozwiązanie. Dla m=−1m = -1 to koniec przedziału, x=3π2x = \frac{3\pi}{2}.

Krok 4. Sprawdzenie przykładami z rysunku. Dla m=0,6m = 0{,}6 prosta przecina wykres dwa razy, dla m=−0,5m = -0{,}5 - raz (w x=7π6x = \frac{7\pi}{6}, bo sin⁡7π6=−12\sin\frac{7\pi}{6} = -\frac{1}{2}).

Uwaga: przy parametrze najłatwiej pomylić się na granicach. Tu są nimi m=1m = 1 (styczność - jedno rozwiązanie zamiast dwóch), m=0m = 0 (oba końce przedziału na osi OXOX) i m=−1m = -1 (rozwiązanie w końcu przedziału, które istnieje tylko dzięki temu, że przedział jest domknięty).

Odpowiedź. Równanie nie ma rozwiązań dla m∈(−∞; −1)∪(1; +∞)m \in (-\infty;\ -1) \cup (1;\ +\infty), ma jedno rozwiązanie dla m∈⟨−1; 0)∪{1}m \in \langle -1;\ 0) \cup \{1\} i dwa rozwiązania dla m∈⟨0; 1)m \in \langle 0;\ 1).