Wykres y = −tg x - asymptoty, monotoniczność i równanie −tg x = 1
Szkoła średniaśrednie
Naszkicuj wykres funkcji f(x)=−tgx dla x∈(−2π;23π).
a) Podaj dziedzinę funkcji w tym przedziale i równania asymptot pionowych wykresu.
b) Określ monotoniczność funkcji.
c) Rozwiąż w tym przedziale równanie −tgx=1.
Rozwiązanie
Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
Krok 1. Przekształcenie. Wzór y=−f(x) oznacza odbicie wykresu względem osi OX: każdy punkt (x,y) tangensoidy przechodzi w (x,−y). Punkt (4π,1) przechodzi w (4π,−1), a punkty (kπ,0) zostają na miejscu.
Wykres y = −tg x (linia ciągła) to tangensoida (przerywana) odbita względem osi OX. Asymptoty: x = −π/2, x = π/2, x = 3π/2. Prosta y = 1 przecina wykres w x = −π/4 i x = 3π/4.
Krok 2. a) Dziedzina i asymptoty. Odbicie względem osi OX nie zmienia argumentów, więc dziedzina jest taka jak tangensa: wykluczamy x=2π+kπ. W rozważanym przedziale wypada tylko x=2π, więc dziedzina to (−2π;2π)∪(2π;23π). Asymptoty pionowe: x=−2π, x=2π, x=23π.
Krok 3. b) Monotoniczność. Tangens rośnie w każdym przedziale między asymptotami, więc po odbiciu −tgxmaleje w każdym z nich: w (−2π;2π) i osobno w (2π;23π).
Uwaga: funkcja nie jest malejąca w całej sumie tych przedziałów. Na przykład f(4π)=−1, a f(43π)=1, choć 43π>4π.
Krok 4. c) Równanie.−tgx=1⟺tgx=−1. Tangens jest nieparzysty, więc tg(−4π)=−1, a pozostałe rozwiązania leżą co okres π:
x=−4π+kπ,k∈Z.
W przedziale (−2π;23π) mieszczą się x=−4π (k=0) i x=43π (k=1). Na rysunku prosta y=1 przecina każdą z dwóch gałęzi dokładnie raz.
Odpowiedź. a) Dziedzina (−2π;2π)∪(2π;23π), asymptoty x=−2π, x=2π, x=23π. b) Funkcja maleje w (−2π;2π) i w (2π;23π). c) x∈{−4π,43π}.