Przejdź do treści

Monotoniczność i wartości skrajne f(x) = 2cos x − 1 w przedziale ⟨−π; 2π⟩

Szkoła średnia średnie

Funkcja f(x)=2cos⁡x−1f(x) = 2\cos x - 1 jest określona w przedziale ⟨−π; 2π⟩\langle -\pi;\ 2\pi\rangle.

a) Podaj przedziały, w których ff jest rosnąca, i przedziały, w których jest malejąca.

b) Wyznacz wartość największą i najmniejszą funkcji oraz argumenty, dla których są przyjmowane.

c) Wyznacz miejsca zerowe funkcji.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Monotoniczność cosinusa. Cosinus rośnie w przedziałach ⟨−π+2kπ; 2kπ⟩\langle -\pi + 2k\pi;\ 2k\pi\rangle i maleje w ⟨2kπ; π+2kπ⟩\langle 2k\pi;\ \pi + 2k\pi\rangle. W przedziale ⟨−π; 2π⟩\langle -\pi;\ 2\pi\rangle oznacza to: rośnie w ⟨−π; 0⟩\langle -\pi;\ 0\rangle, maleje w ⟨0; π⟩\langle 0;\ \pi\rangle, rośnie w ⟨π; 2π⟩\langle \pi;\ 2\pi\rangle.

Krok 2. Wpływ przekształceń. Mnożenie przez dodatnią liczbę 22 i odjęcie 11 nie zmieniają kierunku zmian: gdy cos⁡x\cos x rośnie, rośnie też 2cos⁡x−12\cos x - 1. Funkcja ff ma więc te same przedziały monotoniczności co cosinus.

Krok 3. Wartości skrajne. Ponieważ −1≤cos⁡x≤1-1 \le \cos x \le 1, mamy

−2−1≤2cos⁡x−1≤2−1,czyli−3≤f(x)≤1.-2 - 1 \le 2\cos x - 1 \le 2 - 1, \qquad \text{czyli} \qquad -3 \le f(x) \le 1.

Wartość 11 wymaga cos⁡x=1\cos x = 1: w przedziale ⟨−π; 2π⟩\langle -\pi;\ 2\pi\rangle dla x=0x = 0 i x=2πx = 2\pi. Wartość −3-3 wymaga cos⁡x=−1\cos x = -1: dla x=−πx = -\pi i x=πx = \pi. Oba końce przedziału należą do dziedziny, więc x=−πx = -\pi i x=2πx = 2\pi się liczą.

Krok 4. Miejsca zerowe. Rozwiązujemy

2cos⁡x−1=0⟺cos⁡x=12.2\cos x - 1 = 0 \quad \Longleftrightarrow \quad \cos x = \frac{1}{2}.

W przedziale ⟨0; 2π⟩\langle 0;\ 2\pi\rangle są to x=π3x = \frac{\pi}{3} i x=2π−π3=5π3x = 2\pi - \frac{\pi}{3} = \frac{5\pi}{3}. Cosinus jest parzysty, więc w części ujemnej mamy jeszcze x=−π3x = -\frac{\pi}{3}. Liczba −5π3-\frac{5\pi}{3} jest już mniejsza niż −π-\pi, więc odpada.

−π−π/2π/2π3π/22π1−1−2−3 xy y = 2cos x − 1
Wykres f(x) = 2cos x − 1 w przedziale ⟨−π; 2π⟩. Wartość największa 1 dla x = 0 i x = 2π, najmniejsza −3 dla x = −π i x = π.

Odpowiedź. a) ff jest rosnąca w ⟨−π; 0⟩\langle -\pi;\ 0\rangle oraz w ⟨π; 2π⟩\langle \pi;\ 2\pi\rangle, malejąca w ⟨0; π⟩\langle 0;\ \pi\rangle. b) Wartość największa 11 dla x=0x = 0 i x=2πx = 2\pi; wartość najmniejsza −3-3 dla x=−πx = -\pi i x=πx = \pi. c) x∈{−π3, π3, 5π3}x \in \left\{ -\frac{\pi}{3},\ \frac{\pi}{3},\ \frac{5\pi}{3} \right\}.