Przejdź do treści

Parzystość funkcji f(x) = x²cos x, g(x) = x + tg x, h(x) = x cos x + 1

Szkoła średnia średnie

Zbadaj, czy funkcja jest parzysta, nieparzysta, czy żadna z nich:

a) f(x)=x2cos⁡xf(x) = x^2 \cos x,   b) g(x)=x+tg⁡xg(x) = x + \operatorname{tg} x,   c) h(x)=xcos⁡x+1h(x) = x\cos x + 1.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Co sprawdzamy. Funkcja jest parzysta, gdy jej dziedzina jest symetryczna względem zera i f(−x)=f(x)f(-x) = f(x) dla każdego xx z dziedziny; nieparzysta - gdy dziedzina jest symetryczna i f(−x)=−f(x)f(-x) = -f(x). Korzystamy z cos⁡(−x)=cos⁡x\cos(-x) = \cos x oraz tg⁡(−x)=−tg⁡x\operatorname{tg}(-x) = -\operatorname{tg} x.

Krok 2. a) Dziedzina to R\mathbb{R}, więc jest symetryczna. Liczymy:

f(−x)=(−x)2cos⁡(−x)=x2cos⁡x=f(x).f(-x) = (-x)^2 \cos(-x) = x^2 \cos x = f(x).

Funkcja ff jest parzysta (iloczyn dwóch funkcji parzystych).

Krok 3. b) Dziedzina. Tangens wymaga x≠π2+kπx \ne \frac{\pi}{2} + k\pi. Ten zbiór jest symetryczny: liczba przeciwna do π2+kπ\frac{\pi}{2} + k\pi to −π2−kπ=π2+(−k−1)π-\frac{\pi}{2} - k\pi = \frac{\pi}{2} + (-k-1)\pi, czyli znów liczba tej postaci. Jeśli więc xx należy do dziedziny, to −x-x też.

Krok 4. b) Wzór:

g(−x)=−x+tg⁡(−x)=−x−tg⁡x=−(x+tg⁡x)=−g(x).g(-x) = -x + \operatorname{tg}(-x) = -x - \operatorname{tg} x = -(x + \operatorname{tg} x) = -g(x).

Funkcja gg jest nieparzysta (suma dwóch funkcji nieparzystych).

Krok 5. c) Nie jest nieparzysta. Funkcja nieparzysta określona w zerze musi mieć h(0)=−h(0)h(0) = -h(0), czyli h(0)=0h(0) = 0. Tymczasem h(0)=0⋅1+1=1h(0) = 0 \cdot 1 + 1 = 1.

Krok 6. c) Nie jest parzysta. Wystarczy jeden kontrprzykład. Dla x=πx = \pi:

h(π)=π⋅(−1)+1=1−π,h(−π)=(−π)⋅(−1)+1=1+π.h(\pi) = \pi \cdot (-1) + 1 = 1 - \pi, \qquad h(-\pi) = (-\pi)\cdot(-1) + 1 = 1 + \pi.

Ponieważ 1+π≠1−π1 + \pi \ne 1 - \pi, warunek h(−x)=h(x)h(-x) = h(x) nie zachodzi.

Uwaga: składnik xcos⁡xx\cos x sam jest nieparzysty, ale dodanie stałej 11 psuje tę symetrię - wykres przesunięty w górę nie jest już symetryczny względem punktu (0,0)(0, 0).

Odpowiedź. a) ff jest parzysta; b) gg jest nieparzysta; c) hh nie jest ani parzysta, ani nieparzysta.