Przejdź do treści

Trójkąt o bokach 25, 39 i 56 - pole, promienie r i R oraz suma odwrotności wysokości

Szkoła średnia trudne

Trójkąt ma boki długości 2525, 3939 i 5656.

a) Oblicz jego pole, promień rr okręgu wpisanego i promień RR okręgu opisanego.

b) Oblicz długości trzech wysokości hah_a, hbh_b, hch_c.

c) Udowodnij, że w każdym trójkącie 1ha+1hb+1hc=1r\frac{1}{h_a} + \frac{1}{h_b} + \frac{1}{h_c} = \frac{1}{r}, i sprawdź tę równość na danym trójkącie.

A B C 56 39 25 r I
Trójkąt rozwartokątny o bokach 25, 39 i 56 z okręgiem wpisanym o środku I i promieniu r.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Pole wzorem Herona. p=25+39+562=60p = \frac{25 + 39 + 56}{2} = 60, różnice: 3535, 2121, 44:

P=60⋅35⋅21⋅4=176 400=420.P = \sqrt{60 \cdot 35 \cdot 21 \cdot 4} = \sqrt{176\,400} = 420.

Rozkład: 60⋅35⋅21⋅4=(22⋅3⋅5)⋅(5⋅7)⋅(3⋅7)⋅22=24⋅32⋅52⋅7260 \cdot 35 \cdot 21 \cdot 4 = (2^2 \cdot 3 \cdot 5) \cdot (5 \cdot 7) \cdot (3 \cdot 7) \cdot 2^2 = 2^4 \cdot 3^2 \cdot 5^2 \cdot 7^2, a 22⋅3⋅5⋅7=4202^2 \cdot 3 \cdot 5 \cdot 7 = 420.

Krok 2. Promienie.

r=Pp=42060=7,R=abc4P=25⋅39⋅564⋅420=54 6001680=32,5.r = \frac{P}{p} = \frac{420}{60} = 7, \qquad R = \frac{abc}{4P} = \frac{25 \cdot 39 \cdot 56}{4 \cdot 420} = \frac{54\,600}{1680} = 32{,}5.

Promień RR jest duży, bo trójkąt jest rozwartokątny: 562=3136>252+392=214656^2 = 3136 > 25^2 + 39^2 = 2146. Środek okręgu opisanego leży wtedy poza trójkątem.

Krok 3. Wysokości ze wzoru h=2Pbok=840bokh = \frac{2P}{\text{bok}} = \frac{840}{\text{bok}}:

h25=84025=33,6,h39=84039=28013≈21,54,h56=84056=15.h_{25} = \frac{840}{25} = 33{,}6, \qquad h_{39} = \frac{840}{39} = \frac{280}{13} \approx 21{,}54, \qquad h_{56} = \frac{840}{56} = 15.

Krok 4. Dowód równości. Z P=12ahaP = \frac{1}{2} a h_a mamy 1ha=a2P\frac{1}{h_a} = \frac{a}{2P}, i tak samo dla pozostałych boków. Dodajemy:

1ha+1hb+1hc=a+b+c2P=2p2P=pP.\frac{1}{h_a} + \frac{1}{h_b} + \frac{1}{h_c} = \frac{a + b + c}{2P} = \frac{2p}{2P} = \frac{p}{P}.

Ze wzoru P=r⋅pP = r \cdot p wynika pP=1r\frac{p}{P} = \frac{1}{r}, co kończy dowód. ■\blacksquare

Krok 5. Sprawdzenie na liczbach. Wspólny mianownik 840840:

133,6+13280+115=25840+39840+56840=120840=17=1r.\frac{1}{33{,}6} + \frac{13}{280} + \frac{1}{15} = \frac{25}{840} + \frac{39}{840} + \frac{56}{840} = \frac{120}{840} = \frac{1}{7} = \frac{1}{r}.

Odpowiedź. a) P=420P = 420, r=7r = 7, R=32,5R = 32{,}5; b) h25=33,6h_{25} = 33{,}6, h39=28013≈21,54h_{39} = \frac{280}{13} \approx 21{,}54, h56=15h_{56} = 15; c) suma odwrotności wysokości wynosi 17=1r\frac{1}{7} = \frac{1}{r}.