Przejdź do treści

Trójkąt równoramienny 17, 17, 16 - promienie r i R oraz odległość środków okręgów

Szkoła średnia trudne

Trójkąt równoramienny ABCABC ma podstawę ∣AB∣=16|AB| = 16 i ramiona ∣AC∣=∣BC∣=17|AC| = |BC| = 17. Oblicz promień rr okręgu wpisanego, promień RR okręgu opisanego oraz odległość między środkami tych okręgów.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
A B C F 16 17 17 I O R
Trójkąt równoramienny 17, 17, 16. Środek okręgu wpisanego I i środek okręgu opisanego O leżą na wysokości CF (osi symetrii) - punkt O tuż nad punktem I.

Krok 1. Pole wzorem Herona. p=17+17+162=25p = \frac{17 + 17 + 16}{2} = 25, różnice: 88, 88, 99:

P=25⋅8⋅8⋅9=5⋅8⋅3=120.P = \sqrt{25 \cdot 8 \cdot 8 \cdot 9} = 5 \cdot 8 \cdot 3 = 120.

Kontrola: wysokość CFCF dzieli podstawę na połowy, więc ∣CF∣=172−82=225=15|CF| = \sqrt{17^2 - 8^2} = \sqrt{225} = 15 i P=12⋅16⋅15=120P = \frac{1}{2} \cdot 16 \cdot 15 = 120.

Krok 2. Promienie.

r=Pp=12025=4,8,R=abc4P=17⋅17⋅164⋅120=4624480=28930≈9,63.r = \frac{P}{p} = \frac{120}{25} = 4{,}8, \qquad R = \frac{abc}{4P} = \frac{17 \cdot 17 \cdot 16}{4 \cdot 120} = \frac{4624}{480} = \frac{289}{30} \approx 9{,}63.

Krok 3. Gdzie leżą środki. Trójkąt jest symetryczny względem prostej CFCF, więc oba środki leżą na wysokości CFCF. Środek II okręgu wpisanego jest odległy o rr od podstawy: ∣IF∣=4,8|IF| = 4{,}8. Środek OO okręgu opisanego jest odległy o RR od wierzchołka CC:

∣OF∣=∣CF∣−∣CO∣=15−28930=450−28930=16130≈5,37.|OF| = |CF| - |CO| = 15 - \frac{289}{30} = \frac{450 - 289}{30} = \frac{161}{30} \approx 5{,}37.

Krok 4. Odległość środków. Oba punkty leżą na jednym odcinku CFCF, więc:

∣OI∣=∣OF∣−∣IF∣=16130−14430=1730≈0,57.|OI| = |OF| - |IF| = \frac{161}{30} - \frac{144}{30} = \frac{17}{30} \approx 0{,}57.

Krok 5. Kontrola wzorem Eulera ∣OI∣2=R2−2Rr=R(R−2r)|OI|^2 = R^2 - 2Rr = R(R - 2r):

28930⋅(28930−28830)=289900=(1730)2.\frac{289}{30} \cdot \left(\frac{289}{30} - \frac{288}{30}\right) = \frac{289}{900} = \left(\frac{17}{30}\right)^2.

Zgadza się. Środki są bardzo blisko, bo trójkąt niewiele różni się od równobocznego - w równobocznym pokrywają się.

Odpowiedź. r=4,8r = 4{,}8, R=28930≈9,63R = \frac{289}{30} \approx 9{,}63, odległość środków 1730≈0,57\frac{17}{30} \approx 0{,}57.