Przejdź do treści

Las na mapie w skali 1 : 20 000 zajmuje 7,5 cm² - ile hektarów ma w terenie?

Szkoła średnia średnie

a) Na mapie w skali 1:20 0001 : 20\,000 las zajmuje 7,5 cm27{,}5\ \text{cm}^2. Jaką powierzchnię ma ten las w terenie? Podaj wynik w hektarach.

b) Działka o powierzchni 2 ha2\ \text{ha} ma zostać narysowana na planie w skali 1:50001 : 5000. Ile centymetrów kwadratowych zajmie na planie?

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Długość w terenie odpowiadająca 1 cm na mapie (a). W skali 1:20 0001 : 20\,000:

1 cm→20 000 cm=200 m.1\ \text{cm} \to 20\,000\ \text{cm} = 200\ \text{m}.

Krok 2. Pole w terenie odpowiadające 1 cm² mapy. Kwadrat 1 cm×1 cm1\ \text{cm} \times 1\ \text{cm} na mapie to w terenie kwadrat 200 m×200 m200\ \text{m} \times 200\ \text{m}:

1 cm2→200⋅200=40 000 m2=4 ha.1\ \text{cm}^2 \to 200 \cdot 200 = 40\,000\ \text{m}^2 = 4\ \text{ha}.

Krok 3. Pole lasu.

7,5⋅4=30 ha.7{,}5 \cdot 4 = 30\ \text{ha}.

To jest dokładnie reguła k2k^2: mapa jest podobna do terenu w skali 120 000\frac{1}{20\,000}, więc pole w terenie jest 20 000220\,000^2 razy większe niż na mapie.

Krok 4. Zadanie odwrotne (b). W skali 1:50001 : 5000 mamy 1 cm→5000 cm=50 m1\ \text{cm} \to 5000\ \text{cm} = 50\ \text{m}, więc

1 cm2→50⋅50=2500 m2.1\ \text{cm}^2 \to 50 \cdot 50 = 2500\ \text{m}^2.

Krok 5. Pole działki na planie. 2 ha=20 000 m22\ \text{ha} = 20\,000\ \text{m}^2:

20 000:2500=8 cm2.20\,000 : 2500 = 8\ \text{cm}^2.

Uwaga. Gdyby pomnożyć pole z mapy tylko przez 20 00020\,000, wyszłoby 150 000 cm2=15 m2150\,000\ \text{cm}^2 = 15\ \text{m}^2 - las wielkości pokoju. Mianownik skali podnosimy do kwadratu, a najbezpieczniej najpierw zamienić 1 cm1\ \text{cm} na metry w terenie, a dopiero potem liczyć pole.

Odpowiedź. a) Las ma powierzchnię 30 ha30\ \text{ha}; b) działka zajmie na planie 8 cm28\ \text{cm}^2.