Przejdź do treści

Wielomian, którego wykres dotyka osi OX w −1 i 3 - wzór i zbiór wartości

Szkoła średnia średnie

Wykres wielomianu WW stopnia czwartego dotyka osi OXOX w punktach −1-1 i 33 oraz przechodzi przez punkt (1, −8)(1,\ -8).

a) Wyznacz wzór wielomianu WW.

b) Naszkicuj jego wykres i podaj zbiór wartości.

c) Rozwiąż nierówność W(x)<0W(x) < 0.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Postać wzoru. „Dotyka osi” oznacza pierwiastek o krotności parzystej, czyli co najmniej 22. Dwa takie pierwiastki dają razem stopień co najmniej 44 - a stopień to dokładnie 44, więc innych czynników nie ma:

W(x)=a(x+1)2(x−3)2.W(x) = a(x + 1)^2(x - 3)^2.

Krok 2. Współczynnik aa. Podstawiamy punkt (1, −8)(1,\ -8):

W(1)=a⋅22⋅(−2)2=16a=−8⟹a=−12.W(1) = a \cdot 2^2 \cdot (-2)^2 = 16a = -8 \quad\Longrightarrow\quad a = -\frac{1}{2}.

Krok 3. Szkic. Stopień parzysty, a<0a < 0 - oba końce w dół. W −1-1 i 33 wykres dotyka osi od dołu. Na osi OYOY: W(0)=−12⋅1⋅9=−92W(0) = -\tfrac{1}{2} \cdot 1 \cdot 9 = -\tfrac{9}{2}.

<polyline fill="none" stroke="var(--accent)" stroke-width="2.5" points="42.3,213 42.6,209.7 43.1,205.7 43.5,201.7 44,197.7 44.4,193.9 44.8,190.1 45.3,186.3 45.7,182.6 46.2,179 46.6,175.5 47,172 47.5,168.5 47.9,165.2 48.4,161.8 48.8,158.6 49.2,155.4 49.7,152.3 50.1,149.2 50.6,146.2 51,143.2 51.4,140.3 51.9,137.4 52.3,134.6 52.8,131.9 53.2,129.2 53.6,126.5 54.1,124 54.5,121.4 55,118.9 55.4,116.5 55.8,114.1 56.3,111.8 56.7,109.5 57.2,107.3 57.6,105.1 58,103 58.5,100.9 58.9,98.9 59.4,96.9 59.8,95 60.2,93.1 60.7,91.2 61.1,89.4 61.6,87.7 62,86 62.4,84.3 62.9,82.7 63.3,81.1 63.8,79.6 64.2,78.1 64.6,76.6 65.1,75.2 65.5,73.8 66,72.5 66.4,71.2 66.8,70 67.3,68.8 67.7,67.6 68.2,66.5 68.6,65.4 69,64.3 69.5,63.3 69.9,62.3 70.4,61.4 70.8,60.5 71.2,59.6 71.7,58.8 72.1,58 72.6,57.2 73,56.5 73.4,55.8 73.9,55.1 74.3,54.5 74.8,53.9 75.2,53.3 75.6,52.8 76.1,52.2 76.5,51.8 77,51.3 77.4,50.9 77.8,50.5 78.3,50.2 78.7,49.8 79.2,49.5 79.6,49.3 80,49 80.5,48.8 80.9,48.6 81.4,48.4 81.8,48.3 82.2,48.2 82.7,48.1 83.1,48 83.6,48 84,48 84.4,48 84.9,48 85.3,48.1 85.8,48.2 86.2,48.3 86.6,48.4 87.1,48.6 87.5,48.7 88,48.9 88.4,49.1 88.8,49.4 89.3,49.6 89.7,49.9 90.2,50.2 90.6,50.5 91,50.8 91.5,51.2 91.9,51.5 92.4,51.9 92.8,52.3 93.2,52.8 93.7,53.2 94.1,53.6 94.6,54.1 95,54.6 95.4,55.1 95.9,55.6 96.3,56.1 96.8,56.7 97.2,57.2 97.6,57.8 98.1,58.4 98.5,59 99,59.6 99.4,60.2 99.8,60.9 100.3,61.5 100.7,62.2 101.2,62.9 101.6,63.6 102,64.2 102.5,65 102.9,65.7 103.4,66.4 103.8,67.1 104.2,67.9 104.7,68.6 105.1,69.4 105.6,70.2 106,71 106.4,71.8 106.9,72.6 107.3,73.4 107.8,74.2 108.2,75 108.6,75.8 109.1,76.7 109.5,77.5 110,78.4 110.4,79.2 110.8,80.1 111.3,80.9 111.7,81.8 112.2,82.7 112.6,83.6 113,84.4 113.5,85.3 113.9,86.2 114.4,87.1 114.8,88 115.2,88.9 115.7,89.8 116.1,90.7 116.6,91.6 117,92.6 117.4,93.5 117.9,94.4 118.3,95.3 118.8,96.2 119.2,97.2 119.6,98.1 120.1,99 120.5,99.9 121,100.8 121.4,101.8 121.8,102.7 122.3,103.6 122.7,104.5 123.2,105.5 123.6,106.4 124,107.3 124.5,108.2 124.9,109.1 125.4,110.1 125.8,111 126.2,111.9 126.7,112.8 127.1,113.7 127.6,114.6 128,115.5 128.4,116.4 128.9,117.3 129.3,118.2 129.8,119.1 130.2,120 130.6,120.8 131.1,121.7 131.5,122.6 132,123.5 132.4,124.3 132.8,125.2 133.3,126 133.7,126.9 134.2,127.7 134.6,128.6 135,129.4 135.5,130.2 135.9,131 136.4,131.9 136.8,132.7 137.2,133.5 137.7,134.3 138.1,135.1 138.6,135.8 139,136.6 139.4,137.4 139.9,138.2 140.3,138.9 140.8,139.7 141.2,140.4 141.6,141.1 142.1,141.9 142.5,142.6 143,143.3 143.4,144 143.8,144.7 144.3,145.4 144.7,146 145.2,146.7 145.6,147.4 146,148 146.5,148.7 146.9,149.3 147.4,149.9 147.8,150.5 148.2,151.1 148.7,151.7 149.1,152.3 149.6,152.9 150,153.5 150.4,154 150.9,154.6 151.3,155.1 151.8,155.6 152.2,156.2 152.6,156.7 153.1,157.2 153.5,157.6 154,158.1 154.4,158.6 154.8,159 155.3,159.5 155.7,159.9 156.2,160.3 156.6,160.8 157,161.2 157.5,161.6 157.9,161.9 158.4,162.3 158.8,162.7 159.2,163 159.7,163.3 160.1,163.7 160.6,164 161,164.3 161.4,164.6 161.9,164.8 162.3,165.1 162.8,165.4 163.2,165.6 163.6,165.8 164.1,166.1 164.5,166.3 165,166.5 165.4,166.7 165.8,166.8 166.3,167 166.7,167.1 167.2,167.3 167.6,167.4 168,167.5 168.5,167.6 168.9,167.7 169.4,167.8 169.8,167.9 170.2,167.9 170.7,167.9 171.1,168 171.6,168 172,168 172.4,168 172.9,168 173.3,167.9 173.8,167.9 174.2,167.9 174.6,167.8 175.1,167.7 175.5,167.6 176,167.5 176.4,167.4 176.8,167.3 177.3,167.1 177.7,167 178.2,166.8 178.6,166.7 179,166.5 179.5,166.3 179.9,166.1 180.4,165.8 180.8,165.6 181.2,165.4 181.7,165.1 182.1,164.8 182.6,164.6 183,164.3 183.4,164 183.9,163.7 184.3,163.3 184.8,163 185.2,162.7 185.6,162.3 186.1,161.9 186.5,161.6 187,161.2 187.4,160.8 187.8,160.3 188.3,159.9 188.7,159.5 189.2,159 189.6,158.6 190,158.1 190.5,157.6 190.9,157.2 191.4,156.7 191.8,156.2 192.2,155.6 192.7,155.1 193.1,154.6 193.6,154 194,153.5 194.4,152.9 194.9,152.3 195.3,151.7 195.8,151.1 196.2,150.5 196.6,149.9 197.1,149.3 197.5,148.7 198,148 198.4,147.4 198.8,146.7 199.3,146 199.7,145.4 200.2,144.7 200.6,144 201,143.3 201.5,142.6 201.9,141.9 202.4,141.1 202.8,140.4 203.2,139.7 203.7,138.9 204.1,138.2 204.6,137.4 205,136.6 205.4,135.8 205.9,135.1 206.3,134.3 206.8,133.5 207.2,132.7 207.6,131.9 208.1,131 208.5,130.2 209,129.4 209.4,128.6 209.8,127.7 210.3,126.9 210.7,126 211.2,125.2 211.6,124.3 212,123.5 212.5,122.6 212.9,121.7 213.4,120.8 213.8,120 214.2,119.1 214.7,118.2 215.1,117.3 215.6,116.4 216,115.5 216.4,114.6 216.9,113.7 217.3,112.8 217.8,111.9 218.2,111 218.6,110.1 219.1,109.1 219.5,108.2 220,107.3 220.4,106.4 220.8,105.5 221.3,104.5 221.7,103.6 222.2,102.7 222.6,101.8 223,100.8 223.5,99.9 223.9,99 224.4,98.1 224.8,97.2 225.2,96.2 225.7,95.3 226.1,94.4 226.6,93.5 227,92.6 227.4,91.6 227.9,90.7 228.3,89.8 228.8,88.9 229.2,88 229.6,87.1 230.1,86.2 230.5,85.3 231,84.4 231.4,83.6 231.8,82.7 232.3,81.8 232.7,80.9 233.2,80.1 233.6,79.2 234,78.4 234.5,77.5 234.9,76.7 235.4,75.8 235.8,75 236.2,74.2 236.7,73.4 237.1,72.6 237.6,71.8 238,71 238.4,70.2 238.9,69.4 239.3,68.6 239.8,67.9 240.2,67.1 240.6,66.4 241.1,65.7 241.5,65 242,64.2 242.4,63.6 242.8,62.9 243.3,62.2 243.7,61.5 244.2,60.9 244.6,60.2 245,59.6 245.5,59 245.9,58.4 246.4,57.8 246.8,57.2 247.2,56.7 247.7,56.1 248.1,55.6 248.6,55.1 249,54.6 249.4,54.1 249.9,53.6 250.3,53.2 250.8,52.8 251.2,52.3 251.6,51.9 252.1,51.5 252.5,51.2 253,50.8 253.4,50.5 253.8,50.2 254.3,49.9 254.7,49.6 255.2,49.4 255.6,49.1 256,48.9 256.5,48.7 256.9,48.6 257.4,48.4 257.8,48.3 258.2,48.2 258.7,48.1 259.1,48 259.6,48 260,48 260.4,48 260.9,48 261.3,48.1 261.8,48.2 262.2,48.3 262.6,48.4 263.1,48.6 263.5,48.8 264,49 264.4,49.3 264.8,49.5 265.3,49.8 265.7,50.2 266.2,50.5 266.6,50.9 267,51.3 267.5,51.8 267.9,52.2 268.4,52.8 268.8,53.3 269.2,53.9 269.7,54.5 270.1,55.1 270.6,55.8 271,56.5 271.4,57.2 271.9,58 272.3,58.8 272.8,59.6 273.2,60.5 273.6,61.4 274.1,62.3 274.5,63.3 275,64.3 275.4,65.4 275.8,66.5 276.3,67.6 276.7,68.8 277.2,70 277.6,71.2 278,72.5 278.5,73.8 278.9,75.2 279.4,76.6 279.8,78.1 280.2,79.6 280.7,81.1 281.1,82.7 281.6,84.3 282,86 282.4,87.7 282.9,89.4 283.3,91.2 283.8,93.1 284.2,95 284.6,96.9 285.1,98.9 285.5,100.9 286,103 286.4,105.1 286.8,107.3 287.3,109.5 287.7,111.8 288.2,114.1 288.6,116.5 289,118.9 289.5,121.4 289.9,124 290.4,126.5 290.8,129.2 291.2,131.9 291.7,134.6 292.1,137.4 292.6,140.3 293,143.2 293.4,146.2 293.9,149.2 294.3,152.3 294.8,155.4 295.2,158.6 295.6,161.8 296.1,165.2 296.5,168.5 297,172 297.4,175.5 297.8,179 298.3,182.6 298.7,186.3 299.2,190.1 299.6,193.9 300,197.7 300.5,201.7 300.9,205.7 301.4,209.7 301.7,213"/><g fill="var(--accent)"><circle cx="84" cy="48" r="3.4"/><circle cx="260" cy="48" r="3.4"/><circle cx="172" cy="168" r="3.4"/></g><g fill="currentColor" font-size="10" stroke="var(--bg-page)" stroke-width="2" paint-order="stroke"><text x="40" y="62" text-anchor="middle">−2</text><text x="84" y="62" text-anchor="middle">−1</text><text x="172" y="62" text-anchor="middle">1</text><text x="216" y="62" text-anchor="middle">2</text><text x="260" y="62" text-anchor="middle">3</text><text x="304" y="62" text-anchor="middle">4</text><text x="122" y="201.5" text-anchor="end">−10</text><text x="122" y="171.5" text-anchor="end">−8</text><text x="122" y="141.5" text-anchor="end">−6</text><text x="122" y="111.5" text-anchor="end">−4</text><text x="122" y="81.5" text-anchor="end">−2</text></g><g fill="currentColor" font-size="12" opacity="0.85" stroke="var(--bg-page)" stroke-width="2" paint-order="stroke"><text x="328" y="41" text-anchor="end">x</text><text x="135" y="22">y</text></g><g fill="currentColor" stroke="var(--bg-page)" stroke-width="2" paint-order="stroke"><text x="172" y="185" font-size="10.5" text-anchor="middle">(1, −8)</text><text x="321.6" y="30" font-size="11" text-anchor="end" fill="var(--accent)">f(x) = −½(x + 1)²(x − 3)²</text></g>
Wykres f(x) = −½(x + 1)²(x − 3)²: dotyka osi OX w punktach −1 i 3 (pierwiastki podwójne), poza nimi leży pod osią. Największa wartość to 0.

Krok 4. Zbiór wartości. Iloczyn (x+1)2(x−3)2(x + 1)^2(x - 3)^2 jest nieujemny dla każdego xx, więc po pomnożeniu przez −12-\tfrac{1}{2} mamy W(x)≤0W(x) \le 0. Wartość 00 jest osiągana (w −1-1 i 33), a oba końce wykresu schodzą w dół bez ograniczenia. Zbiór wartości to (−∞; 0⟩(-\infty;\ 0\rangle.

Krok 5. Nierówność W(x)<0W(x) < 0. W(x)≤0W(x) \le 0 zawsze, a równość zachodzi tylko w −1-1 i 33. Wystarczy więc wyrzucić te dwa punkty.

Odpowiedź. a) W(x)=−12(x+1)2(x−3)2W(x) = -\tfrac{1}{2}(x + 1)^2(x - 3)^2; b) zbiór wartości (−∞; 0⟩(-\infty;\ 0\rangle; c) x∈R∖{−1, 3}x \in \mathbb{R} \setminus \{-1,\ 3\}.