Przejdź do treści

Kiedy układ z parametrem jest oznaczony, a kiedy nieoznaczony

Szkoła średnia trudne

Zbadaj, dla jakich wartości parametru mm układ

{2x+y=3 4x+my=6\begin{cases} 2x + y = 3 \ 4x + my = 6 \end{cases}

jest oznaczony, a dla jakich nieoznaczony lub sprzeczny.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Eliminujemy xx. Mnożymy pierwsze równanie przez 22:

4x+2y=6.4x + 2y = 6.

Odejmujemy od niego drugie równanie stronami:

(2−m)y=0.(2 - m)y = 0.

Krok 2. Przypadek m≠2m \ne 2. Wtedy 2−m≠02 - m \ne 0, więc y=0y = 0, a z pierwszego równania:

2x+0=3⟹x=32.2x + 0 = 3 \quad\Longrightarrow\quad x = \tfrac{3}{2}.

Układ jest oznaczony - ma dokładnie jedno rozwiązanie (32, 0)\left(\tfrac{3}{2},\ 0\right).

Krok 3. Przypadek m=2m = 2. Zostaje 0⋅y=00 \cdot y = 0, co jest prawdą dla każdego yy. Drugie równanie ma wtedy postać 4x+2y=64x + 2y = 6, czyli jest podwojonym pierwszym - opisuje tę samą prostą. Układ jest nieoznaczony, a rozwiązań jest nieskończenie wiele:

y∈R,x=3−y2.y \in \mathbb{R}, \qquad x = \frac{3 - y}{2}.

Krok 4. Czy układ może być sprzeczny? Musiałoby zostać 0=0 = liczba różna od zera, a prawa strona po eliminacji jest równa zeru niezależnie od mm. Taka sytuacja nie zachodzi.

Odpowiedź. Dla m≠2m \ne 2 układ oznaczony; dla m=2m = 2 nieoznaczony; sprzeczny nigdy.