Przejdź do treści

Najtańsze ogrodzenie działki - optymalizacja kosztu

Szkoła średnia średnie

Prostokątną działkę o polu 600600 m² trzeba ogrodzić z czterech stron. Ogrodzenie wzdłuż drogi (jeden bok) kosztuje 3030 zł za metr, a pozostałe trzy boki - 1010 zł za metr. Jakie wymiary działki dają najniższy koszt ogrodzenia? Ile wynosi ten koszt?

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Zmienne. Niech xx - długość boku wzdłuż drogi, yy - długość boku prostopadłego (w metrach). Z pola: xy=600xy = 600, czyli y=600xy = \frac{600}{x}, przy czym x>0x > 0.

Krok 2. Koszt jako funkcja jednej zmiennej. Bok od drogi kosztuje 30x30x, bok naprzeciwko 10x10x, dwa pozostałe 2⋅10y2 \cdot 10y:

K=30x+10x+20y=40x+12000x,x>0.K = 30x + 10x + 20y = 40x + \frac{12000}{x}, \qquad x > 0.

Krok 3. Pochodna.

K′(x)=40−12000x2=40(x2−300)x2.K'(x) = 40 - \frac{12000}{x^2} = \frac{40\left(x^2 - 300\right)}{x^2}.

Krok 4. Punkt krytyczny. x2=300x^2 = 300, a ponieważ x>0x > 0: x=300=103≈17,32x = \sqrt{300} = 10\sqrt{3} \approx 17{,}32.

Krok 5. Minimum globalne. Dla 0<x<1030 < x < 10\sqrt{3} pochodna jest ujemna (koszt maleje), dla x>103x > 10\sqrt{3} dodatnia (koszt rośnie) - więc to najmniejszy koszt w całej dziedzinie.

Krok 6. Wymiary i koszt.

y=600103=603=203≈34,64,y = \frac{600}{10\sqrt{3}} = \frac{60}{\sqrt{3}} = 20\sqrt{3} \approx 34{,}64,

K=40⋅103+12000103=4003+4003=8003≈1385,64.K = 40 \cdot 10\sqrt{3} + \frac{12000}{10\sqrt{3}} = 400\sqrt{3} + 400\sqrt{3} = 800\sqrt{3} \approx 1385{,}64.

Ciekawostka: w optimum oba składniki kosztu są równe (4003400\sqrt{3} zł) - tak jest zawsze dla funkcji postaci ax+bxax + \frac{b}{x}.

Odpowiedź. Bok wzdłuż drogi 103≈17,3210\sqrt{3} \approx 17{,}32 m, drugi bok 203≈34,6420\sqrt{3} \approx 34{,}64 m; najniższy koszt 8003≈1385,64800\sqrt{3} \approx 1385{,}64 zł.