Przejdź do treści

Pudełko z blachy o największej objętości - optymalizacja

Szkoła średnia średnie

Z prostokątnego arkusza blachy o wymiarach 1616 cm na 1010 cm wycinamy w rogach cztery jednakowe kwadraty i zaginamy boki, tworząc otwarte pudełko w kształcie prostopadłościanu. Jaki powinien być bok wycinanych kwadratów, aby objętość pudełka była największa? Oblicz tę objętość.

16 cm 10 x dno: (16 − 2x) × (10 − 2x)
Arkusz blachy 16 cm × 10 cm; zamalowane kwadraty o boku x wycinamy, linią przerywaną zaginamy boki.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Zmienna i dziedzina. Niech xx oznacza bok wycinanego kwadratu (w cm). Wysokość pudełka to xx, a dno ma wymiary (16−2x)(16 - 2x) na (10−2x)(10 - 2x). Wszystkie wymiary muszą być dodatnie: x>0x > 0 i 10−2x>010 - 2x > 0, więc

x∈(0; 5).x \in (0;\ 5).

Krok 2. Funkcja celu.

V(x)=x(16−2x)(10−2x)=4x3−52x2+160x.V(x) = x(16 - 2x)(10 - 2x) = 4x^3 - 52x^2 + 160x.

Krok 3. Pochodna i punkty krytyczne.

V′(x)=12x2−104x+160=4(3x2−26x+40).V'(x) = 12x^2 - 104x + 160 = 4(3x^2 - 26x + 40).

Δ=262−4⋅3⋅40=676−480=196\Delta = 26^2 - 4 \cdot 3 \cdot 40 = 676 - 480 = 196, Δ=14\sqrt{\Delta} = 14, więc

x1=26−146=2,x2=26+146=203.x_1 = \frac{26 - 14}{6} = 2, \qquad x_2 = \frac{26 + 14}{6} = \frac{20}{3}.

Liczba 203≈6,67\frac{20}{3} \approx 6{,}67 nie należy do dziedziny - odpada.

Krok 4. Czy to na pewno maksimum (globalne)? V′(x)=12(x−2)(x−203)V'(x) = 12(x - 2)\left(x - \frac{20}{3}\right). W przedziale (0; 2)(0;\ 2) oba nawiasy są ujemne, więc V′>0V' > 0 i objętość rośnie; w (2; 5)(2;\ 5) pierwszy nawias jest dodatni, drugi ujemny, więc V′<0V' < 0 i objętość maleje. Funkcja rośnie aż do x=2x = 2, a potem już tylko maleje - w x=2x = 2 ma wartość największą w całej dziedzinie.

Krok 5. Objętość.

V(2)=2⋅(16−4)⋅(10−4)=2⋅12⋅6=144.V(2) = 2 \cdot (16 - 4) \cdot (10 - 4) = 2 \cdot 12 \cdot 6 = 144.

Odpowiedź. Bok wycinanych kwadratów: 22 cm; największa objętość pudełka: 144144 cm³.