Indukcja matematyczna - dowód wzoru na sumę kwadratów
Szkoła średniałatwe
Udowodnij, że dla każdej liczby naturalnej n≥1 zachodzi równość
12+22+32+…+n2=6n(n+1)(2n+1).
Rozwiązanie
Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
Krok 1. Sprawdzenie dla n = 1 (baza). Lewa strona to 12=1, a prawa
61⋅2⋅3=1.
Obie strony są równe, więc wzór zachodzi dla n=1.
Krok 2. Założenie i teza. Zakładamy, że dla pewnego k≥1 zachodzi
12+22+…+k2=6k(k+1)(2k+1).
Mamy udowodnić, że wtedy wzór zachodzi także dla k+1, czyli
12+22+…+k2+(k+1)2=6(k+1)(k+2)(2k+3).
Krok 3. Dowód kroku. Pierwsze k składników lewej strony zastępujemy wzorem z założenia:
12+…+k2+(k+1)2=6k(k+1)(2k+1)+(k+1)2.
Wyłączamy wspólny czynnik 6k+1:
6k+1[k(2k+1)+6(k+1)]=6k+1(2k2+7k+6).
Trójmian w nawiasie rozkładamy na czynniki: 2k2+7k+6=(k+2)(2k+3) (sprawdź, wymnażając). Stąd
12+…+(k+1)2=6(k+1)(k+2)(2k+3),
a to jest dokładnie teza.
Odpowiedź. Wzór zachodzi dla n=1, a z jego prawdziwości dla k wynika prawdziwość dla k+1. Na mocy zasady indukcji matematycznej 12+22+…+n2=6n(n+1)(2n+1) dla każdego n≥1.