Przejdź do treści

Kula wpisana w walec - jaką część walca zajmuje kula

Szkoła średnia średnie

W walec o promieniu podstawy 55 i wysokości 1010 wpisano kulę (styczną do obu podstaw i do powierzchni bocznej). Jaką część objętości walca zajmuje kula? Oblicz objętość wolnej przestrzeni w walcu.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Promień kuli. Kula styka się z obiema podstawami, więc jej średnica to wysokość walca: 2R=102R = 10, czyli R=5R = 5 - tyle samo co promień walca, więc kula dotyka też powierzchni bocznej.

Krok 2. Objętości.

Vwalca=π⋅25⋅10=250π,Vkuli=43π⋅125=5003π.V_{\text{walca}} = \pi \cdot 25 \cdot 10 = 250\pi, \qquad V_{\text{kuli}} = \frac{4}{3}\pi \cdot 125 = \frac{500}{3}\pi.

Krok 3. Stosunek.

VkuliVwalca=5003⋅1250=23≈66,7%.\frac{V_{\text{kuli}}}{V_{\text{walca}}} = \frac{500}{3} \cdot \frac{1}{250} = \frac{2}{3} \approx 66{,}7\%.

To słynny wynik Archimedesa - kula wpisana w walec zajmuje zawsze dokładnie 23\frac{2}{3} jego objętości, niezależnie od promienia.

Krok 4. Wolna przestrzeń.

250π−5003π=2503π≈261,8.250\pi - \frac{500}{3}\pi = \frac{250}{3}\pi \approx 261{,}8.

Odpowiedź. Kula zajmuje 23\frac{2}{3} objętości walca, a wolna przestrzeń ma objętość 2503π\frac{250}{3}\pi.