Przejdź do treści

Indukcja matematyczna - na ile części n prostych dzieli płaszczyznę

Szkoła średnia średnie

Na płaszczyźnie narysowano nn prostych (n≥0n \ge 0) tak, że żadne dwie nie są równoległe i żadne trzy nie przechodzą przez jeden punkt. Udowodnij, że dzielą one płaszczyznę na

n(n+1)2+1\frac{n(n + 1)}{2} + 1

części.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Sprawdzenie dla n = 0 (baza). Bez żadnej prostej płaszczyzna jest jedną częścią, a wzór daje 0⋅12+1=1\frac{0 \cdot 1}{2} + 1 = 1. (Dla kontroli: jedna prosta daje 22 części, dwie przecinające się - 44, wzór daje odpowiednio 22 i 44.)

Krok 2. Założenie i teza. Zakładamy, że kk prostych w opisanym położeniu dzieli płaszczyznę na k(k+1)2+1\frac{k(k + 1)}{2} + 1 części. Teza: k+1k + 1 takich prostych dzieli ją na (k+1)(k+2)2+1\frac{(k + 1)(k + 2)}{2} + 1 części.

Krok 3. Dowód kroku. Mamy k+1k + 1 prostych. Usuwamy na chwilę jedną z nich, nazwijmy ją ℓ\ell. Pozostałe kk prostych dzieli płaszczyznę (z założenia) na k(k+1)2+1\frac{k(k + 1)}{2} + 1 części. Dorysujmy ℓ\ell z powrotem:

  • ℓ\ell przecina każdą z kk prostych (żadna nie jest do niej równoległa) i to w kk różnych punktach (żadne trzy proste nie przechodzą przez jeden punkt),
  • te kk punktów dzieli prostą ℓ\ell na k+1k + 1 kawałków (dwie półproste i k−1k - 1 odcinków),
  • każdy kawałek przechodzi przez jedną z dotychczasowych części płaszczyzny i przecina ją na dwie.

Liczba części rośnie więc o k+1k + 1:

k(k+1)2+1+(k+1)=k(k+1)+2(k+1)2+1=(k+1)(k+2)2+1.\frac{k(k + 1)}{2} + 1 + (k + 1) = \frac{k(k + 1) + 2(k + 1)}{2} + 1 = \frac{(k + 1)(k + 2)}{2} + 1.

To jest teza.

Odpowiedź. Na mocy zasady indukcji matematycznej nn prostych w położeniu ogólnym dzieli płaszczyznę na n(n+1)2+1\frac{n(n + 1)}{2} + 1 części, np. 33 proste - na 77 części, a 1010 prostych - na 5656 części.