Proste i płaszczyzny w przestrzeni - proste skośne, równoległe
Prosta to jedno z najważniejszych pojęć geometrii, pierwowzorem matematycznie rozumianej prostej są: linia, która w każdym swoim miejscu wygląda jak naprężona struna w stanie spoczynku, tor swobodnie spadającego przedmiotu, linia zgięcia kartki, promień światła, itp. W niektórych ujęciach geometrii prosta jest pojęciem pierwotnym. W innych ujęciach prostą traktuje się jako podzbiory płaszczyzny lub przestrzeni.
Płaszczyzna to jedno z najważniejszych pojęć geometrii, pierwowzorem matematycznie pojmowanej płaszczyzny jest powierzchnia rozłożonej na stole kartki papieru, powierzchnia tablicy, itp. Płaszczyznę traktuje się albo jako pojęcie pierwotne (wtedy jej własności podane są w odpowiednich aksjomatach), albo jako podzbiór przestrzeni.
Proste i płaszczyzny w przestrzeni
Proste w przestrzeni
| Dwie proste w przestrzeni mogą przecinać się, być równoległe lub skośne (wichrowate). |
Proste równoległe
![]() | Jeśli proste są równoległe, to zawierają się w jednej płaszczyźnie i nie mają punktów wspólnych. |
Proste przecinające się
![]() | Proste przecinające się zawierają się w jednej płaszczyźnie i mają jeden punkt wspólny. |
Proste skośne
![]() | Proste skośne nie są zawarte w jednej płaszczyźnie i nie mają punktów wspólnych. |
Płaszczyzny w przestrzeni
| Dwie płaszczyzny w przestrzeni mogą się przecinać, pokrywać lub być równoległe. |
Płaszczyzny przecinające się
![]() | Jeżeli dwie płaszczyzny przecinają się, to ich wspólne punkty tworzą prostą, która nazywa się krawędzią przecięcia się płaszczyzn. |
Płaszczyzny pokrywające się
![]() α = π α || π | Płaszczyzny pokrywające się są zaliczane do płaszczyzn równoległych. |
Płaszczyzny równoległe
![]() | Płaszczyzny równoległe nie mają punktów wspólnych (lub pokrywają się). |
Odległość dwóch płaszczyzn równoległych
![]() d = |AB| AB⊥α (AB⊥π) A∈α B∈π | Odległość płaszczyzn równoległych jest to długość odcinka AB prostopadłego do tych płaszczyzn, o końcach A i B, które należą odpowiednio do tych płaszczyzn. |
Położenie prostej i płaszczyzn
| Prosta może przecinać (przebijać) płaszczyznę, być równoległa lub zawierać się w płaszczyźnie (szczególny przypadek równoległości). |
Prosta przecinająca płaszczyznę
![]() P∈m i P∈π | Prosta przecinająca płaszczyznę ma z tą płaszczyzną dokładnie jeden punkt wspólny. |
Prosta równoległa do płaszczyzny
![]() m ||π | Prosta równoległa do płaszczyzny nie ma z płaszczyzną żadnych punktów wspólnych lub zawiera się w tej płaszczyźnie. |
Prosta zawierająca się w płaszczyźnie
![]() m⊂π | Prostą zawierającą się w płaszczyźnie zaliczamy do prostych równoległych do tej płaszczyzny. |
Prosta prostopadła do płaszczyzny
![]() m⊥k, m⊥l oraz m⊥π | Prosta m przecinająca płaszczyznę π w punkcie P jest prostopadła do płaszczyzny π, jeśli jest ona (m) prostopadła do każdej prostej zawartej w płaszczyźnie π i przechodzącej przez punkt P. |
Rzut prostokątny
Rzut prostokątny punktu na płaszczyznę
![]() | Rzutem prostokątnym punktu P na płaszczyznę α nazywamy punkt P', w którym prosta przechodząca przez punkt P i prostopadła do płaszczyzny α przecina tę płaszczyznę. |
Rzut prostokątny figury na płaszczyznę
![]() | Rzutem prostokątnym figury na płaszczyznę α nazywamy zbiór rzutów prostokątnych wszystkich punktów tej figury na płaszczyznę α. |
Rzut prostokątny prostej na płaszczyznę
![]() | Rzutem prostokątnym prostej m na płaszczyznę π jest punkt P, gdy prosta jest prostopadła do tej płaszczyzny. |
![]() | Rzutem prostokątnym prostej m na płaszczyznę π jest prosta m', gdy prosta m nie jest prostopadła do tej płaszczyzny. |
Kąt nachylenia prostej do płaszczyzny
![]() α = ∠PAP' | Kątem nachylenia prostej m do płaszczyzny π nazywamy kąt ostry α zawarty między prostą m i jej rzutem prostokątnym m' na tę płaszczyznę. |
Kąt dwuścienny i kąt płaski (liniowy) kąta dwuściennego
![]() α - kąt liniowy kąta dwuściennego | Kątem dwuściennym nazywamy każdą z dwóch części przestrzeni na jakie dzielą tę przestrzeń dwie półpłaszczyzny o wspólnej krawędzi wraz z tymi półpłaszczyznami. |
| Kątem liniowym kąta dwuściennego nazywamy kąt płaski α otrzymany przez przecięcie kąta dwuściennego płaszczyzną prostopadłą do krawędzi kąta dwuściennego. |
















