Przejdź do treści

Granica ciągu - definicja, ciągi zbieżne i rozbieżne

Przedział (x0 - ε, x0 + ε) nazywamy otoczeniem o promieniu ε > 0 punktu x0 i oznaczamy symbolem U(x0, ε).

Sumę przedziałów (x0 - ε, x0) ∪ (x0, x0 + ε) nazywamy sąsiedztwem o promieniu ε > 0 punktu x0 i oznaczamy symbolem S(x0, ε).

Ciąg (an) jest zbieżny do g (ma granicę g), jeżeli dla każdego ε > 0 istnieje taka liczba k ∈ N+, że dla każdego n > k jest spełniona nierówność |an - g| < ε.

Inaczej mówiąc liczba g jest granicą ciągu (an) wtedy, gdy dla każdego ε > 0 prawie wszystkie wyrazy tego ciągu należą do otoczenia U(g, ε).
Zdanie “Liczba g jest granicą ciągu (an)” zapisujemy
lim⁡n→∞an=gluban→n→∞g\lim_{n\to\infty} a_n = g \qquad \text{lub} \qquad a_n \xrightarrow{n\to\infty} g

Powyższa definicja w zapisie logicznym ma postać:
lim⁡n→∞an=g  ⟺  ∀ε>0 ∃k∈N+ ∀n>k ∣an−g∣<ε\lim_{n\to\infty} a_n = g \iff \forall_{\varepsilon>0}\ \exists_{k\in\mathbb{N}_+}\ \forall_{n>k}\ |a_n - g| < \varepsilon

Granica niewłaściwa ciągu
Oprócz ciągów zbieżnych istnieją ciągi, które nie mają granicy. Takie ciągi nazywamy rozbieżnymi. Wśród ciągów rozbieżnych na szczególną uwagę zasługują ciągi rozbieżne do -∞ lub +∞.

Ciąg (an) jest rozbieżny do +∞, wtedy i tylko wtedy, gdy dla każdej liczby M prawie wszystkie wyrazy ciągu są większe od M, co zapisujemy lim⁡n→∞an=+∞\lim_{n\to\infty} a_n = +\infty. lim⁡n→∞an=+∞  ⟺  ∀M∈R ∃k∈N+ ∀n>k an>M\lim_{n\to\infty} a_n = +\infty \iff \forall_{M\in\mathbb{R}}\ \exists_{k\in\mathbb{N}_+}\ \forall_{n>k}\ a_n > M

Ciąg (an) jest rozbieżny do -∞, wtedy i tylko wtedy, gdy dla każdej liczby M prawie wszystkie wyrazy ciągu są mniejsze od M, co zapisujemy lim⁡n→∞an=−∞\lim_{n\to\infty} a_n = -\infty. lim⁡n→∞an=−∞  ⟺  ∀M∈R ∃k∈N+ ∀n>k an<M\lim_{n\to\infty} a_n = -\infty \iff \forall_{M\in\mathbb{R}}\ \exists_{k\in\mathbb{N}_+}\ \forall_{n>k}\ a_n < M