Przejdź do treści

Dwumian Newtona - wzór dwumianowy i symbol Newtona

Wzór Newtona, dwumian Newtona to wzór wyrażający potęgę o wykładniku naturalnym sumy dwóch składników przez sumę iloczynów potęg tych składników:

(a+b)n=an+(n1)an−1b+...+(nk)an−kbk+...+bn=∑k=0n(nk)an−kbk(a+b)^{n}=a^{n}+{n\choose 1}a^{n-1}b+...+{n\choose k}a^{n-k}b^{k}+...+b^{n}=\sum_{k=0}^{n}{n\choose k}a^{n-k}b^{k}.

Symbol (nk){n\choose k}, zwany symbolem Newtona, a także współczynnikiem newtonowskim, oznacza n!(n−k)!k!=n(n−1)...(n−k+1)1∗2∗...∗k\frac{n!}{(n-k)!k!}=\frac{n(n-1)...(n-k+1)}{1*2*...*k} i jest równy liczbie k-elementowych kombinacji ze zbioru n-elementowego. Dla n=2 i n=3 wzór Newtona sprowadza się do znanych wzorów skróconego mnożenia:

dla n=2: (a+b)2=a2+2ab+b2;

dla n=3: (a+b)3=a3+3a2b+3ab2+b3;

dla n=4: (a+b)4=a4+4a3b+6a2b2+4ab3+b4;

dla n=5: (a+b)5=a5+5a4b+10a3b2+10a2b3+5ab4+b5.

Trójkąt Pascala

Współczynniki kolejnych rozwinięć - 11; 1,2,11, 2, 1; 1,3,3,11, 3, 3, 1; 1,4,6,4,11, 4, 6, 4, 1; 1,5,10,10,5,11, 5, 10, 10, 5, 1 - to kolejne wiersze trójkąta Pascala. Każdy wiersz zaczyna się i kończy jedynką, a każda liczba w środku jest sumą dwóch liczb stojących nad nią:

(nk)=(n−1k−1)+(n−1k).\binom{n}{k} = \binom{n-1}{k-1} + \binom{n-1}{k}.

Ta zależność pozwala wypisać współczynniki dowolnego rozwinięcia bez liczenia silni - wystarczy dopisywać kolejne wiersze. Trójkąt bywa nazywany także trójkątem Pascala-Tartaglii; znany był w Chinach i w świecie arabskim na długo przed Pascalem, który opisał go w 1654 roku.